Marco van Basten: een toptrainer?

Na afloop van het LG Amsterdam Tournament noemde Christian Chivu, ex-Ajacied en nu speler van Inter Milan, Marco van Basten “één van de beste trainers van de wereld”. En dat terwijl van Basten nog niet eens zo lang trainer is. Is de uitspraak van Chivu dus ietwat overdreven? Of zit er toch een kern van waarheid in?

Het staat buiten kijf dat Marco van Basten één van de beste spelers ter wereld is geweest, maar geeft dat ook gelijk de garantie dat hij meteen een toptrainer genoemd mag worden? Als we kijken naar succestrainers zoals Hiddink, van Gaal, Wenger en Mourinho, zien we toch dat deze geen hoogstaande voetballers zijn geweest. En toch zijn het stuk voor stuk goede trainers. Je hoeft dus geen wereldvoetballer te zijn geweest om een goede trainer te worden.

Zijn prestaties Bovendien mist van Basten duidelijk de ervaring als trainer. Hij begon zijn trainersloopbaan bij Jong Ajax, waar hij één seizoen dit team onder zijn hoede had, maar hiermee geen zichtbare prestaties heeft gehaald. Daarom kwam het ook als een verrassing dat hij door de KNVB werd benaderd om bondscoach te worden. In de periode 2004 tot 2008 heeft hij ons nationale elftal geleid. Met als resultaat een plek in de achtste finales van het WK 2006 en een kwartfinale op het EK 2008. Ook geen buitengewone prestaties.

Manier van werken Al voor het EK werd bekend dat Ajax hem graag weer als trainer wilde hebben, maar nu als hoofdtrainer, als opvolger van de naar Chelsea vertrokken Henk ten Cate. Hier had van Basten wel oren naar, mits aan een paar eisen van hem werd voldaan. Dit deed Ajax en zo begon van Basten afgelopen augustus met Ajax de voorbereiding op het komende seizoen.

In zijn periode als trainer zijn wel een paar zichtbare punten naar voren gekomen, die de trainer van Basten kenmerkt. Zo speelt hij graag met 2 controleurs voor zijn verdediging, waarmee hij altijd een zekerheid rondom de verdediging bouwt. Bij de teams die hij heeft geleid was dit ook de zwakste linie. Bij Jong Ajax, het Nederlands Elftal en nu weer bij Ajax heeft hij altijd een zeer sterke aanvalslinie en middenveld gehad, wat leidde tot moeilijke keuzes. En die keuzes pakten ook weleens verkeerd uit; zo zette hij linksbenige spelers op de rechtsbuitenpositie (lees: Robin van Persie en van der Vaart), hebben verschillende spelers op de linkermiddenpositie gestaan en heeft hij vele ‘breekijzers’ uitgeprobeerd.

Conflicten Ook bekend zijn de conflicten met Mark van Bommel, Ruud van Nistelrooij en Clarence Seedorf, die allen niet onder hem wilde spelen, omdat ze het niet eens waren met bepaalde taken die zij opgedragen kregen van van Basten. Ruud van Nistelrooij heeft hij nog weten om te praten en van gedachte te veranderen. Marco van Basten houdt er ook van om ‘B-elftallen’ op te stellen om zijn A-ploeg een wedstrijd rust te geven. Dit gaat niet altijd goed, zoals we zagen op het EK en recent op het Amsterdam Tournament.

Manier van spelen Positieve punten van van Basten als trainer zijn het aanvallend en attractieve voetbal dat hij altijd wil spelen met zijn ploegen. Hij speelt vaak een vaste tactiek en formatie, zodat de spelers aan die tactiek kunnen wennen en dus beter kunnen presteren. Hij is duidelijk naar zijn spelers toe, wat soms hard overkomt, maar het is wel eerlijk en meestal ook goed. Verder heeft hij veel connecties in de voetbalwereld door zijn verleden als voetballer, wat een voordeel kan zijn voor eventuele transfers. En samen met zijn assistent, vriend en kompaan John van ’t Schip vormt hij het ultieme duo om een wedstrijd naar hun hand te zetten.

Conclusie Al met al kunnen we concluderen dat van Basten nóg zeker geen toptrainer is, omdat hij nog de nodige ervaring daarin mist. Maar hij bezit zeker de kwaliteiten die hem een toptrainer kunnen maken en ik denk dat die kwaliteiten er misschien dit seizoen al uit zullen komen bij Ajax. Misschien dat van Basten dan als trainer net zo succesvol wordt als speler, zodat Christian Chivu misschien toch nog gelijk krijgt.